اداره كل مديريت بحران
مديريت بلاياي طبيعي براي زنان

آسيب ­پذيري زنان در سوانح طبيعي

فاجعه از آن جهت يك پديده اجتماعي است كه نه تنها خود نتيجه آسيب‌پذيري‌هاي اجتماعي است بلكه باعث آسيب‌پذيري‌هاي ديگري نيز در اجتماعات محلي مي‌شود. بدين جهت، بررسي اجتماعات محلي فاجعه­زده حداقل از ديدگاه اجتماعي، در حقيقت شناخت دقيق آسيب‌پذيري‌هاي اجتماعي است.

از همين رو، زلزله، گروه‌هاي آسيب‌پذير جديدي را به وجود آورده و در عين حال به برخي از آسيب­پذيري­ها در جامعه دامن مي­زند. سالمندان، كودكان و زنان، آسيب‌پذيرترين گروه­هاي جامعه هستند و فجايع همواره آسيب‌پذيري آنان را تشديد مي‌كند. بافت اجتماعي و فرهنگي و تاريخي و سطح توسعه اقتصادي كه پيش از زلزله نيز لزوماً نيازهاي اين گروه‌ها را به بهترين شكل برآورده نمي‌ساخته است؛ مشكلات زنان، كودكان و سالمندان را پس از زلزله به­طور عجيبي افزايش مي­دهد.

بنابراين، جنسيت در آسيب‌پذيري پس از واقعه نقش مهمي دارد. زنان بيش از مردان در معرض آسيب‌هاي مختلف قرار مي‌گيرند. ناامني، بي‌سرپرستي، مشكلات بهداشتي، فقدان منابع مالي و بي‌خانماني، مخاطرات بيش­تري براي زنان تا مردان به همراه دارد. حتي در خانواده‌هايي كه كم و بيش سالم مانده‌اند، حجم كار زنان پس از بحران را افزايش مي‌يابد و شرايط كارخانگي بسيار سخت‌تر از قبل مي‌شود. در اينجا نيز ساختارها، آسيب­پذيري­ها و تفاوت‌هاي موجود در جامعه قبل از زلزله، پس از بحران، تقويت و تشديد مي‌شود.

تشديد آسيب‌پذيري و متأسفانه آسيب­پذيري­هاي اجتماعي همواره از عواقب فجايع در اجتماعات محلي بوده‌اند. يكي از چالش‌هاي اصلي در دوران پس از زلزله براي جامعه فاجعه­زده نه تنها فراهم­كردن شرايطي است كه آسيب‌پذيري‌هاي اجتماعي تشديد نشوند، بلكه آسيب‌پذيري‌هاي گذشته نيز از ميان برداشته شوند. فرصتي كه بعد از هر فاجعه براي بهبود جامعه به دست مي­آيد.

بسياري از كودكان به عنوان يكي از آسيب‌پذيرترين گروه‌هاي اجتماعي با از دست دادن پدر، مادر و يا هر دوي آن­ها، دوستان و همبازي‌هاي خود و در نهايت تضعيف نهاد گرم خانه و خانواده كه پيش­شرط رشد سالم آن­ها مي‌باشد، آسيب‌پذيرتر شدند. فقدان محيط خانواده و مدرسه، ضربات رواني شديدي به كودكان وارد كرد كه مطمئناً تا سالها اثرات عميق رواني خود را برجاي خواهد گذاشت. در عين حال كودكاني كه به خاطر فقدانِ پدر و مادر مجبور به اقامت با اقوام شدند، آينده‌اي نه چندان روشن در انتظارشان است. در اثر زلزله نه تنها بسياري از كودكان از شرايط بهداشتي، آموزشي و پرورشي محروم ماندند، بلكه كودكان بسياري براي هميشه از داشتن چنين شرايطي محروم گشتند و در نتيجه گروهاي آسيب‌پذير جديدي به وجود آمده ‌است.

 

انواع آسيب­ پذيري زنان در سوانح طبيعي

ابعاد متفاوت آسيب­پذيري زنان، كه هر يك ريشه در عوامل مختلفي دارند، مقوله ديگري است كه در بحث از آسيب­پذيري زنان مي­توان به آن پرداخت. در اين رابطه، آسيب­پذيري زنان از منظر صاحب­نظران مختلف، اقسام گوناگوني دارد. به عنوان نمونه، آيسان معتقد است كه آسيب­پذيري افراد در سوانح طبيعي در هشت حوزه اتفاق مي­افتد كه از بين آن­ها، هفت حوزه در مورد زنان مصداق دارد:

 

نوع آسيب­پذيري

نمونه آسيب­پذيري

اقتصادي/مادي

فقدان دسترسي به منابع

اجتماعي

عدم انسجام الگوهاي اجتماعي

فرهنگي

باورها و رسوم مشخص

سياسي

دسترسي محدود به قدرت سياسي

فيزيكي

ساختمان ضعيف يا افراد ضعيف

آموزشي

فقدان دسترسي به دانش و اطلاعات

نگرشي و انگيزشي

فقدان آگاهي عمومي

 

 منبع: سايت سازمان مديريت بحران كشور

تاریخ به روز رسانی: 2017/09/05
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات ( 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal